SỰ TỒN TẠI VĨNH HẰNG

Nếu tắt hết mọi giác quan, tắt cả những suy nghĩ trong đầu, thì khác nào chết. Đúng, đó chính là cõi chết. Nơi đó không còn một nội dung nào nữa, bởi chẳng còn giác quan, chẳng còn não bộ để tạo ra các cảm giác, cảm nhận như thể có một nhân vật “tôi” đang sống. Khi không còn cảm giác, cảm nhận, lại cũng không còn cảm giác về một nhân vật tôi đang sống, thì với cái tôi, điều đó thật kinh khủng. Nó giống như cái chết.

Đó đúng là cái chết đối với cái tôi, nhưng có một điều không chết, đó là sự tồn tại.

Ví dụ, một người không có thị giác, họ không thể nhìn thấy thế giới, nhưng họ vẫn cảm nhận được sự tồn tại của mình. Có khi còn rõ hơn, bởi họ bớt bị nhiễu bởi hình ảnh.

Nếu mất tiếp giác quan thứ hai là thính giác, thì cũng tương tự. Trải nghiệm sống của họ sẽ thiếu đi nhiều so với người bình thường, bởi họ không thể thấy cảnh sắc, không nghe được âm thanh, không cảm nhận đời sống theo cách quen thuộc nữa. Nhưng sự tồn tại vẫn y nguyên, không hề sứt mẻ. Thậm chí họ còn có thể cảm nhận nó rõ hơn người khác, bởi ít bị quấy nhiễu hơn.

Cứ như vậy, nếu bỏ dần hết các giác quan và cả suy nghĩ đi, thì trải nghiệm sẽ bị hạn chế và dần mất hết nhưng vẫn có một thứ không hề thay đổi, và thậm chí còn hiện ra rõ rệt hơn khi ít bị quấy nhiễu. Đó chính là sự tồn tại của họ.

Nó không mất. Nó luôn ở đó.

Với não bộ và với danh tính của cái tôi, điều đó thật kinh khủng, bởi khi không còn trải nghiệm được gì nữa thì khác nào là chết. Với cái tôi, đó là một thế giới chết, và đúng là cái tôi không thể tồn tại trong không gian ấy. Nhưng sự tồn tại thì vẫn luôn ở đó, nguyên vẹn.

Chính vì vậy, trong thiền, người ta thường nhắm mắt, tìm nơi yên tĩnh, ít bị quấy nhiễu, để có thể cảm nhận sự tồn tại ấy rõ hơn. Bởi khi một người khỏe mạnh, các công cụ giác quan và đầu não hoạt động quá mạnh, quá nhiều, họ lại khó cảm nhận được chính sự tồn tại của mình.

Vì thế, thiền định thường là con đường để người ta đi sâu vào cảm nhận cái duy nhất bất diệt, cái vượt lên trên mọi thứ có sinh có diệt.